Açılışlar · 戦法
Doksan bir açılış ve nereden başlanacağı.
Shogi’de açılış, kalenin ve şahın nereye gideceğinin planıdır; geri kalan her şey ondan çıkar. Sitenin anlattığı bütün açılışlar burada: otuz beşi kaleyi sola çevirir, elli altısı onu evinde bırakır. Her biri tahtada tek tek oynatabileceğin bir hamle sırasıyla, birlikte gittiği surla ve kurulduktan sonra ne yapılacağıyla.
Tek soru: kalen nerede?
Shogi’deki her açılış iki aileden birine girer. İbisha (居飛車, ibisha) açılışlarında kale başladığı dikeyde kalır ve şah solda sur kurar. Furibisha (振り飛車, furibisha) açılışlarında kale ortaya ya da sola açılır, şah da sağda sur kurar. Bunu beşinci hamleye kadar seç, ona uyan suru kur; açılışın geri kalanı taş geliştirmektir.
Furibisha: kale sola çevrilir
Otuz beş açılış, aile aile. Önce shikenbisha; ardından şahı 3h’de durduran Ōhashi’nin Yōryū biçimi; fil değişimli biçimleri, Kaku kōkan shikenbisha, gote’nin Regusupe’si ve bir Ishida’ya dönüşen gote’nin Tateishi-ryū’su; şah evindeyken saldıran Fujii sistemi ve gote’nin hızlı saldırıya karşı Gyokutō-gin’i.
Sonra sangenbisha ailesi: Ishida, Masuda-shiki Ishida, Haya Ishida ve Suzuki’nin Shin Ishida’sı, kaleyi ilk ya da ikinci hamlede çeviren iki açılış, gote’nin 4→3 açılışı ve Sugai-ryū sangenbisha’sı.
Sonra nakabisha: gote’nin Tsuno-gin ve gokigen nakabisha’ları, hemen saldıran Genshi nakabisha ve gote’nin Nakabisha hidari anaguma’sı; Meriken, Direkt ve Sakata-ryū biçimleriyle mukaibisha; iki oyuncu da kalesini açınca olan Aifuribisha ve gote’nin Ishida’ya karşı Kimokimo kin’i; ve sürprizler: Onigoroshi ile onun mukaibisha akrabası, Sujichigai kaku, iki taraf için de Kakutōfu, gote’nin iki tuzağı Pac-Man ile Tonari-ryū, ve Kyūkenbisha.
Önce shikenbisha’yı adamakıllı öğren: sangenbisha, nakabisha ve mukaibisha da aynı şekilde sur kurar, kale yalnızca bir iki dikey yandadır.
Shikenbisha 四間飛車Furibisha · MinoKale soldan dördüncü hatta, şah sağda, bir Mino ve sabır. Japonya’da amatörlerin en çok oynadığı açılış, çünkü bu bir sistem: her rakibe karşı aynı hamleler, her birinin bir gerekçesi var ve rakip sonunda saldırdığında altıncı hatta hazır bekleyen bir karşılık. Uygulamadaki botun arama seviyeleri bunu kitabından oynuyor, Mino seviyeleri ise insanlar oynadığı için.Yōryū shikenbisha 耀龍四間飛車Furibisha, bir shikenbisha · sabit bir sur yok (şah 3h’de durur)Şahın Mino’ya bir kare kala, 3h’de durduğu bir shikenbisha: sağ altın yanına, 4h’ye gelir, sağ gümüş evinde kalır. Sonra şah yerinden kımıldamadan sur bir Kinmusō’ya ya da bir Yagura şekline dönüşebilir. Ōhashi Takahiro’nun açılışı; 2021’de açıklanan Masuda Kōzō Ödülü’nü kazandı.Kaku kōkan shikenbisha 角交換四間飛車Furibisha, bir shikenbisha · Kata minoFil çaprazını açık bırakan ve filleri bilerek, gote’nin şahı 4b’ye adım attığı anda değişen bir shikenbisha. Sol gümüş kalenin dikeyini tutar, şah Kata mino’ya girer ve iki taraf da elinde birer fille oynar. Fujii Takeshi bununla 2014 Masuda Kōzō Ödülü’nü kazandı.Regusupe レグスペFuribisha, gote’nin açılışı · Anaguma, gote’nin tarafındaGote’nin Anaguma’lı Kaku kōkan shikenbisha’sı: kale 4b’ye, sente’nin şahı 6h’ye varınca filler değişilir ve şah 9a köşesine yürür. Adı, mucidinin lakabı White Leghorn’dan gelir; buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Tateishi-ryū shikenbisha 立石流四間飛車Furibisha, gote’nin açılışı · Gin mino, gote’nin tarafındaGote’nin Ishida’ya dönüşen shikenbisha’sı: piyonlar 3e ve 4e’ye gider, filler değişilir, kale 4d’de yüzer ve 3d’ye geçer. Amatör Tateishi Katsumi bununla 2004’te açıklanan özel bir Masuda Kōzō Ödülü aldı. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Fujii sistemi 藤井システムFuribisha · sur yok, şah 5i’de kalırSur kurmayı reddeden bir shikenbisha. 1990’larda Fujii Takeshi, ibisha oyuncularının şahını Anaguma’ya gömmesini engellemek için buldu: şah 5i’de kalır, at 3g’ye gelir, kenar piyonları ilerler ve rakip kazmaya başladığı anda saldırı başlar. Rakip bunun yerine normal şekilde sura girerse, şah her zamanki gibi Mino’ya yürür. Profesyonel shogi’yi değiştirdi ve Anaguma’nın artık bedava olmamasının sebebi bu.Gyokutō-gin 玉頭銀Furibisha, gote’nin açılışı · Mino, gote’nin tarafındaGote’nin Piyon-45 erken saldırısına cevabı: orta piyon evinde kalır, sol gümüş 5d ve 6e’ye tırmanır ve sente şahının önündeki 7f piyonunu alır. shogilounge’a göre Watanabe Akira o saldırıyı bu gümüş yüzünden bıraktı. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Sangenbisha 三間飛車Furibisha · MinoShikenbisha’dan bir hat daha solda; yani kale, 7e’ye sürülecek piyonun tam arkasında durur. Saldırgan akrabası Ishida’dan daha sakin ve sekizinci hattan saldırmayı seven bir ibisha oyuncusuna iyi bir cevap: kale onu karşılamak için zaten orada. Zayıf noktası 2b’den gelen çapraz; onu 6f piyonunun kapalı tutması gerekir.Ishida 石田流Furibisha · MinoÖne çıkan bir sangenbisha: sürülmüş piyonun arkasında 7f’de kale, 7g’de at, 9g’ye dolanan fil, böylece bütün sol kanat rakibe döner. Hızlı ve keskin; en popüler furibisha’lardan biri (2019 『将棋戦法事典100+』 sıralamasında dördüncü). Piyonu üçüncü hamlede, fil çaprazı hâlâ açıkken 7e’ye sürmek Haya Ishida’dır; onun da kendi sayfası var.Masuda-shiki Ishida 升田式石田流Furibisha, bir sangenbisha · Kata minoTam bir açılış olarak oynanan Haya Ishida başlangıcı: şah 2h’ye yürür, kale 7f’ye çıkar, gote filleri değişir ve sol altın konan fillere karşı bekçilik eder. Masuda Kōzō onu 1971 Meijin maçında ortaya çıkardı.Haya Ishida 早石田Furibisha, tuzaklı hızlı bir saldırı · yok (şah 4h’de durur)Hızlı saldırı olarak oynanan Ishida: fil çaprazı hâlâ açıkken üçüncü hamlede piyon 7e’ye, kale arkasına, ve kale piyonunu erken değişen bir ibisha’yı bekleyen bir fil koyma. Buradaki hat bir şah ve kale çatalıyla biter. Sakin bir savunmaya karşı sıradan Ishida’ya döner.Shin Ishida 新石田流Furibisha, bir Haya Ishida · sur yok (şah hiç kımıldamaz)Suzuki Daisuke’nin Haya Ishida’daki hamlesi: yedinci hamlede, şah daha kımıldamadan piyon 7d’ye. Gote’nin 6e’ye koyduğu file sente 5f’ye kendi filini koyarak karşılık verir ve oyun ile bir piyon için kalesini bir file verir. 2005’te açıklanan Masuda Kōzō Ödülü’nü kazandı.İlk hamle ▲7八飛 初手▲７八飛戦法Furibisha, bir sangenbisha · Kata minoKale daha ilk hamlede, fil çaprazı kapalıyken üçüncü dikeye geçer; şah da çapraz açılmadan önce 3h’ye yürür. Kedi hilesi (猫だまし) diye de anılır; Masuda-shiki Ishida’ya hamle kaybetmeden gider.İkinci hamle △3二飛 ２手目△３二飛Furibisha, gote’nin açılışı · henüz yok (hat iki taraf da sur kurmadan biter)İlk hamle ▲7八飛’nin gote biçimi: ikinci hamlede kale 3b’ye, şah 6b’ye ve sente’nin 6e’deki filine 7d’ye konan bir fille cevap. Imaizumi Kenji’nin hattı 35. Masuda Kōzō Ödülü’nü kazandı; buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.4→3 açılışı ４→３戦法Furibisha, gote’nin açılışı · Mino, gote’nin tarafındaGote’nin açık çaprazlı bir Ishida’ya giden yolu: kale önce 4b’de durur ve orada 6e’ye konacak bir file karşı 4c’yi tutar; şah 7b’ye yürür, kale ancak ondan sonra 3b’ye geçip 3d’de yüzer. Shima Akira’nın 3・4・3’ünden doğan, Tobe Makoto’nun açılışı. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Sugai-ryū sangenbisha 菅井流三間飛車Furibisha, gote’nin açılışı · henüz yok (hat gote sur kurmadan biter)Gote’nin fil değişimli sangenbisha’sı: Sakata-ryū mukaibisha’nın başlangıcı, 3c’de altınla geri alma ve kale 2b yerine altının arkasına, 3b’ye. Sugai Tatsuya onu 2017 Ōi unvan maçında, ilk unvanını kazandığı oyunda oynadı. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Nakabisha 中飛車Furibisha · Kata minoKale orta hatta gider ve orta piyon erkenden, kendi sayfasındaki hatta sente’nin dördüncü hamlesinde 5e’ye sürülür; böylece kale daha baştan rakip kampın içine bakar; başka bir biçim piyonu 5f’de bekletir. Çoğunlukla gote’nin oynadığı gokigen nakabisha, kaleyi fil çaprazı hâlâ açıkken çevirir ve onun da kendi sayfası var. Öğrenmesi kolay, karşısında oynaması zor.Tsuno-gin nakabisha ツノ銀中飛車Furibisha, gote’nin açılışı · Kimura mino, gote’nin tarafındaKlasik nakabisha, burada gote’nin: çapraz kapalı, kale 5b’de, iki gümüş orta dikeyin iki yanında boynuz gibi, şah Kimura mino’da. Ōyama Yasuharu onu unvan maçları boyunca oynadı; ja.wikipedia, İbisha anaguma’ya bir cevabı olmadığı için gerilediğini yazar. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Gokigen nakabisha ゴキゲン中飛車Furibisha, gote’nin açılışı · Kata minoGote’nin nakabisha’sı: kale 5b’ye çevrilirken fil çaprazı açık bırakılır, piyon da 5e’yi alır. 2019’da bir Japon açılış sözlüğünün sıralamasında birinci; buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi. Ana cevap, sente’nin süper hızlı gümüşü.Genshi nakabisha 原始中飛車Furibisha, bir nakabisha · sur yok (şah 5i’de kalır)İlk hamlede kale ortaya, sol gümüş orta piyonun yanına çıkar ve şah evindeyken 5c’ye saldırılır. Basit, iyi bilinen ve cevabı bilen bir savunmacıya karşı nadiren başarılı; buradaki hat saldırının işlediği hattır.Nakabisha hidari anaguma 中飛車左穴熊Furibisha, gote’nin açılışı · İbisha anaguma, gote’nin tarafındaŞahı kendi solunda suruna sokan gote nakabisha’sı: 5e’deki piyon filin hattını kapatır, kale 5d’de yüzer, şah 4b, 3b, 2b diye yürüyüp 1a’da bir İbisha anaguma’ya girer. Amatörlerin açılışı; Tokyo Üniversitesi shogi kulübü yaydı. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Mukaibisha 向かい飛車Furibisha · MinoKale ta sekizinci hatta savrulur ve tahtanın karşısındaki rakip kaleyle yüz yüze durur; yer açmak için fil 7g’ye çıkar. Fikir, 8g piyonunu sürüp rakibin kendi kalesinin kullanmak istediği hatta değişim yapmak ve inisiyatifi onun tarafında almaktır. Çoğunlukla ibisha’ya karşı oynanır, çünkü onun kalesi seninkinin karşısına geldiği dikeyde hâlâ durur; en çok da 8e’yi çok erken sürmüş bir ibisha’ya karşı.Meriken mukaibisha メリケン向かい飛車Furibisha, bir mukaibisha · sur yok (sente şah evindeyken saldırır)Sente çaprazını kapatır ve piyonu 7e’ye sürer, gote de piyonu 8e’ye sürmek zorunda kalır; sonra kale 8h’ye geçer, sol altın 7h’ye çıkar ve sente, şah hâlâ evindeyken sekizinci dikeyden saldırır. Eski bir profesyonel adayı ve amatör şampiyon olan Yokoyama’nın açılışı.Direkt mukaibisha ダイレクト向かい飛車Furibisha, gote’nin açılışı · Mino, gote’nin tarafındaGote dördüncü hamlede filleri değişir ve kaleyi dördüncü dikeyde durmadan 8b’den doğrudan 2b’ye çevirir; 6e’ye konan bir file, 7d’ye kendi filini koyarak cevap verir. 2013 dolaylarında profesyoneller arasında çok sevildi. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Sakata-ryū mukaibisha 阪田流向かい飛車Furibisha, gote’nin açılışı · sur yok (gote’nin şahı 5b’de durur)Gote 3c’de altınla geri alır, genellikle kötü görünen bir şekil; kaleyi 2b’ye çevirir ve altını, arkasında kaleyle dikey boyunca yukarı yollar. Adını onu 1919’da bir kez oynayan Sakata Sankichi’den alır; hattın kendisi daha eskidir. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Aifuribisha 相振り飛車Furibisha · Kinmusōİki oyuncu da kalesini açınca olan. Bu sayfa kaynağın eskiden beri standart dediği yolu izler: sente’nin mukaibisha’sına karşı gote’nin sangenbisha’sı; sente, önden gelen saldırılar için yapılmış sur olan Kinmusō’yu kurar.Kimokimo kin きmきm金Furibisha, gote’nin açılışı · sur yok (gote’nin şahı 5a’da kalır)Ishida’ya bir amatörün cevabı: sol altın 3b, 3c, 4d ve 3e diye yürür, kale 2b’ye geçer, altınla fil ikinci dikeye nişan alır. Ad, altının yolu yüzünden “ürkütücü” anlamına gelen bir argodan gelir. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Onigoroshi 鬼殺しFuribisha, bir sürpriz saldırı · yok (şah hiç kıpırdamaz)Ünlü bir sürpriz saldırı ve bir tuzak: at üçüncü hamlede sıçrar, 5e’ye konan fil iki taşa birden vurur ve kale 7c’den girer. Bilmeye değer, en çok da sana karşı hiç işlemesin diye; doğru savunmaya karşı boşa çıkar.Onigoroshi mukaibisha 鬼殺し向かい飛車Furibisha, gote’nin sürpriz açılışı · sur yok (hiçbir kaynak bu hatta gote’nin surunu vermez)Shima Akira’nın gote için mukaibisha’sı, çapraz yem olarak açık bırakılır: sente filleri değişip 6e’ye fil koyarsa at hemen 4e’ye sıçrar. ja.wikipedia onu Onigoroshi ailesinde doğru oyuna karşı kötü durumda kalmayan tek açılış sayar. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Sujichigai kaku 筋違い角Sürpriz açılış, burada shikenbisha ile · MinoSente ikinci hamlesinde filleri değişir, fili 4e’ye koyar ve 3d piyonunu kazanır; gote ise bütün oyun boyunca elinde bir fil tutar. Shogi’nin en eski açılışlarından biri; profesyoneller arasında onu neredeyse yalnızca Takeichi Saburō oynadı. Burada bir shikenbisha ve bir Mino ile.Kakutōfu 角頭歩戦法Furibisha, bir sürpriz açılış · sur yok (şah 5i’de kalır)Sente kendi filinin önündeki piyonu sürer; gote kale piyonunu sürünce filler değişilir ve at 7g’ye sıçrayıp sekizinci dikeyi kapatır. Sonra elde bir fille bir shikenbisha. Yonenaga Kunio’nun 1960’lardan kalma sürprizi.Gote kakutōfu 後手角頭歩Furibisha, gote’nin sürpriz açılışı · sur yok (16. hamleye gelindiğinde oyun sonuna girilmiştir)Gote’nin biçimi başka bir tuzaktır: gote’nin filinin önündeki piyon sente’yi kale piyonlarını değişmeye çağırır, sonra filler değişilir, at 3c’ye sıçrar ve gote kalesini 2b’de sunar. Sente’nin en iyi denemesi bile elinde piyon kalmadan biter. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Pac-Man ４四歩パックマンFuribisha, gote’nin sürpriz açılışı · sur yok (hat iki şah da sur kurmadan biter)Gote’nin ikinci hamledeki tuzağı: 4d’deki piyon sente’nin filine bedavadır, kale onu alan file yönelir ve 9e’ye konan bir fil şah çeker. Hat çürütmeyi de oynar: sente’nin yeni kazandığı kaleyle araya gir, sonra şahı oynat. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Tonari-ryū 都成流Furibisha, gote’nin sürpriz açılışı · sur yok (şah 5a’da kalır)Gote, sente’nin kale piyonlarını değişmesine izin verir ve altını 3a’ya getirerek karşılık verir; sonra fil 4d’ye, gümüş 3c’ye, 2f’ye bir piyon ve kale 2b’ye. Tonari Ryūma’nın profesyonel adaylığı günlerinden bir tuzak: hiçbir savunma onu sente için iyi yapmaz, ama doğru oyun normal bir oyuna götürür. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Kyūkenbisha 九間飛車Furibisha, bir sürpriz açılış · henüz yok (şah kımıldamadı)Kale ta kenara, 9g’deki mızrağın ve 9f’deki kenar piyonunun arkasına gider. Nakamura Taichi’nin YouTube kanalındaki bir çalışma videosundan çıkan ve Shogi Wars’un koleksiyonuna aldığı 2024 tarihli bir fikir; buradaki altı hamle, o öğeyi tetiklemek için bir blogun tarifi, bir öğretim hattı değil.
İbisha: kale evinde kalır
Elli altı açılış ve paylaştıkları çok daha az. Kale kendi dikeyinde durur, şah solda sur kurar; ama saldırının nereden geleceği bütün sorudur. İlk grup başka bir ibisha’ya karşı oynanır.
Önce Yagura ve ondan doğan hatlar gelir: sente için gümüş-37, Waki ve Morishita sistemleri ve Suzumezashi, bir de Yagura kurmadan bir Yagura’ya saldıran Kanikani-gin ve İkaku hidari mino hızlı saldırısı; gote için Yonenaga-ryū, Nakahara-ryū ve Akutsu-ryū yagura hızlı saldırıları ve Yagura nakabisha.
Sonra bōgin; koshikake-gin’i, ondan doğan Kimura jōseki’si, hayakuri-gin ve ittezon biçimiyle kakugawari; şahı kalenin tarafında tutan Migi gyoku; Nakahara usulü hayakuri-gin, UFO-gin, Tsukada Special ve bir Ishida’ya dönen Hineribisha ile aigakari; ve hatlarıyla yokofudori: gote’nin △3三角’ı ve Chūza bisha’sı, sente’nin bunlara cevabı Aono-ryū ve Yūki-ryū, gote’nin △3三桂’ı, △4五角’ı, Ai-yokofudori’si ve △2三歩’ı.
Bunların çoğu ancak iki oyuncu da o yola girerse ortaya çıkar ve oyun erkenden keskinleşir.
İkinci grup furibisha’ya cevaptır: yavaş bir oyun için İbisha anaguma, Iijima-ryū hikikaku ve Chikatetsu-bisha, surun önünde yer kazanan Gyokutō ve Gosuji kuraidori; sonra Funa gakoi’den hızlı saldırılar (Sol gümüş-46, Yamada ve Saginomiya jōseki’leri, Piyon-45 erken saldırısı, Sağ gümüş-46, Ponpon-kei ve Torisashi), aynı saldırıyı daha sağlam bir surdan oynayan Hidari mino hızlı saldırısı ve hızlı saldırı ile hidari mino biçimleriyle migi shikenbisha; Ishida’ya karşı gote’nin Sodebisha’sı ve Bōkin’i; bir de gokigen nakabisha’ya karşı süper hızlı gümüş.
Sürprizler en sonda gelir: fil çaprazını kapalı tutan Ureshino-ryū ve Murata sistemi, 19 hamlelik hattıyla ve shikenbisha’ya karşı biçimiyle Kamaitachi, gote’nin No Guard’ı ve İkkenbisha.
Yagura 矢倉İbisha · Yaguraİki kale de evinde, iki şah da solda Yagura surunda, ve karşı suru yıkmak için yavaş bir yarış. Neredeyse bir yüzyıl boyunca profesyonel shogi’nin ana varyantı oldu; hamle sırası teorisi başka hiçbir açılışta olmadığı kadar derin. Amatörler için plan, sağdaki gümüşü 3g ve 4f’ye çıkarıp arkasına atı koymak ya da bōgin.Yagura gümüş-37 矢倉３七銀İbisha, Yagura · YaguraSente’nin karşılıklı Yagura’daki saldırı sistemi: sağ gümüş 25. hamlede, şah sura girmeden 3g’ye çıkar. Gote’nin 6d’deki filine karşı sente önce sur kurar, gümüşü 4f’ye, atı 3g’ye getirir, sonra piyonu 3e’ye sürer, atı 2e’ye sıçratır ve kenara saldırır.Waki sistemi 脇システムİbisha, Yagura · YaguraSente, gote’nin 6d’deki filini kendi filini 4f’ye koyarak karşılar. Değişen taraf bir hamle kaybettiği için iki taraf da filler karşı karşıyayken neredeyse ayna gibi iki Yagura kurar; sonra sente değişir, gümüşü 2f’ye yollar ve kenara saldırır. Adını onu derinlemesine inceleyen Waki Kenji’den alır.Morishita sistemi 森下システムİbisha, Yagura · Yagura24 hamlelik Yagura’dan sonra sente fili 6h’ye götürür ve saldırıyı seçmeden önce sur kurar; sağ gümüş evinde kalır. Burada at 3g’ye, kale önce üçüncü dikeye, sonra kenara gider; sente kenar piyonunu kazanır ve ortadan kırar. Morishita Taku ona bir strateji değil, bir düşünme biçimi der.Suzumezashi 雀刺しİbisha, Yagura · YaguraKale, mızrak, kenar piyonu ve fil, şahı kenarın hemen yanında, 2b’de sur kurmuş bir gote’ye karşı birinci dikeyde toplanır; sonra at 2e’ye sıçrar ve 1c’de feda edilir. ja.wikipedia’ya göre adı, serçeye uzatılmış bir mızrak gibi 1c’ye nişan alan filden gelir.Kanikani-gin カニカニ銀İbisha, Yagura’ya karşı hızlı saldırı · sur yok (şah ve altınlar hiç kımıldamaz)Kodama Kōichi’nin Yagura’ya karşı hızlı saldırısı: şah ve altınlar hiç kımıldamaz, iki gümüş bir yengecin kıskaçları gibi 6f ve 4f’de durur, kale 5h’ye gelir, fil 9g’ye, at 7g’ye; sente ortadan kırar. 2003’te açıklanan Masuda Kōzō Ödülü’nü kazandı.Yonenaga-ryū yagura hızlı saldırısı 米長流急戦矢倉İbisha, gote’nin açılışı · Kani gakoi, gote’nin tarafındaGote’nin henüz kurulmakta olan bir Yagura’ya karşı hızlı saldırısı: Kani gakoi, açık bırakılan fil çaprazı, piyon 6d’ye ve at 7c’ye, sonra altıncı dikeyde kırılış. Yonenaga Kunio 1980’lerin ortasında Jūdan unvanını bununla kazandı. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Nakahara-ryū yagura hızlı saldırısı 中原流急戦矢倉İbisha, gote’nin açılışı · sur yok (şahın yanında tek altın)Gote beşinci dikeyin piyonunu filiyle değişir ve fili 2b’ye, evine götürür; iki gümüşü 5d ve 4d’ye, altını 6c’ye çıkarır ve şahın yanında tek altınla sente’yi ortadan sıkıştırır. Nakahara Makoto’nun en sevdiği açılış; buradaki hat 2016’da oynanmış bir unvan maçı oyunu. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Akutsu-ryū yagura hızlı saldırısı 阿久津流急戦矢倉İbisha, gote’nin açılışı · sur yok (şah ince kalır)Gote fil çaprazını açık tutar, beşinci dikeyin piyonunu filiyle değişir, fili 7c’ye çeker ve gümüşü 6d’ye getirir; hedef piyonun 6e’ye sürülmesi. Watanabe Akira onu 2008 Ryūō unvan maçının son iki oyununda oynadı ve ikisini de kazandı. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Yagura nakabisha 矢倉中飛車İbisha, gote’nin açılışı · sur yok (şah ince kalır)Gote karşılıklı bir Yagura’da kalesini 5b’ye çevirir, beşinci dikeyin piyonunu değişir, kaleyi 5a’ya çeker ve 5d’deki gümüş ile 7c’deki atla saldırır. ja.wikipedia onu 1980’lerin sonunda gote’nin başlıca hızlı saldırısı sayar. Adını Yagura Norihiro’dan alan furibisha değildir. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.İkaku hidari mino hızlı saldırısı 居角左美濃急戦İbisha, Yagura’ya karşı hızlı saldırı · Hidari mino, şah 7i’deYagura’ya karşı sente fili evinde bırakır, şahı 7i’de duran bir Hidari mino’ya sokar ve dördüncü dikeyden saldırıp kalesini bir gümüşe verir: Hidari mino yandan konan bir kaleye dayanır. Daha çok gote’nin silahı olarak bilinir; bu, tam bir kaynağı olan sente biçimidir.Bōgin 棒銀İbisha · Yagura ya da Funa gakoiSağdaki gümüş, kalenin piyonunun arkasından dosdoğru yukarı yürür: 3h, 2g, 2f. Sonra kale, piyon ve gümüş 2d’ye yüklenir; orayı savunan tek taş fildir. Her yeni başlayanın öğrendiği ilk saldırı planı ve her ibisha açılışında işe yarar; furibisha’ya karşı aynı sağ gümüş çaprazdan tırmanır: 4h, 5g, 4f ve oradan 3e’ye doğru.Kakugawari 角換わりİbisha · Kabuto yagura ya da Kata yaguraFiller erkenden değişilir; her iki taraf da rakibin filini alır ve gümüşle geri alır. Bundan sonra iki oyuncu da bütün açılış boyunca elinde bir fil tutar ve filin konabileceği her kare gözetilmek zorundadır. Klasik devamı sağdaki gümüşü 5f’ye (koshikake gin) ve atı 3g’ye koyar; teorisi derin ve her yıl değişiyor. Yeni başlayanın açılışı değil ama profesyonellerin kavga istediklerinde en çok oynadıkları açılış.Koshikake-gin 腰掛け銀İbisha · bitmiş bir sur yok; şah 7i’de dururKakugawari’nin en simetrik çocuğu: iki sağ gümüş de beşinci dikeye, 5f ve 5d’ye gelir, iki şah simetrik karelere yürür ve kamplar birbirinin aynası olur. Sente saldırır, gote savunur; savaş alınsın diye itilen bir piyonla başlar.Kimura jōseki 木村定跡İbisha, kakugawari’de · adı konmuş bir sur yok (her şah bir altın ve bir gümüşün yanında)Kimura Yoshio’nun simetrik koshikake-gin hattı, ilk hamleden gote’nin terk ettiği konuma kadar: iki şah da köşeye girer, sente beş dikeyde piyon feda ederek ve sonunda kalesini vererek içeri girer. Hat yalnızca gote şahını 2b’ye götürdüğü için doğar; ja.wikipedia bu hamleye kaybettiren hamle der.Hayakuri-gin 早繰り銀İbisha, kakugawari’de · sur yok (şah 5i’de kalır)Kakugawari’de sağ gümüş 3h, 3g, 4f diye koşar ve 3e piyonuyla kırar; amacı kendini gote’nin bir gümüşüyle değişmektir. Bōgin ve koshikake-gin’le birlikte kakugawari’nin üç saldırısından biri.İttezon kakugawari 一手損角換わりİbisha, gote’nin açılışı · iki tarafta da Kabuto yaguraGote, sente’nin fili kımıldamadan filleri 8h’de değişir: bir hamle kaybeder, karşılığında kale piyonu 8d’de kalabilir ve 8e ata boş kalır. İki taraf da Kabuto yagura kurar; buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Migi gyoku 右玉İbisha · ayrı bir sur yok (dizilişin kendisi sur)Şah kalenin tarafında, 4h’de kalır; kale 2i’ye iner, generaller de bir köşeye yığılmak yerine tahtaya yayılır. İnce ama dengeli, bekleyip karşılık vermek için bir diziliş; uzmanlar onu esasen gote’nin açılışı sayar, çünkü birçok hattı tekrarla berabere biter.Aigakari 相掛かりİbisha · sur yok, şahlar merkeze yakın kalırİki oyuncu da kalesinin piyonunu tahta boyunca sürer ve değişir, iki kale de erken öne çıkar, ve daha hiçbir şah kımıldamadan oyun açık ve taktik bir hâl alır. Şahlar çoğu zaman bir surun içine girmeden, merkeze yakın gevşek bir dizilişte kalır. Ezberi az, hesabı çok olan hızlı ve dürüst bir açılış; satranççılar genelde sever.Nakahara usulü hayakuri-gin 中原流早繰り銀İbisha, aigakari’de · NakazumaiNakahara Makoto’nun aigakari’deki hayakuri-gin’i: kale 2f’de yüzer, şah 5h’ye adım atar ve gümüş 4f’ye gelmeden önce piyon 3e’ye gider.UFO-gin UFO銀İbisha, aigakari’de · İchigo gakoiAigakari’de dümdüz değil 3h, 2g, 3f yolundan tırmanan ve 2e’ye sıçramakla tehdit eden bir bōgin. Gote fili 3c’ye, gümüşü 2b’ye getirerek savununca sente durur ve İchigo gakoi kurar. 2008 Meijin maçının üç oyununda oynandı.Tsukada Special 塚田スペシャルİbisha, aigakari’de · sur yok (iki şah da evinde kalır)Tsukada Yasuaki’nin 1986’daki yarışı, yüzen kaleli aigakari’den: gote piyonu 6d’ye sürer sürmez 2d’ye yeniden konan piyon, o piyonu almak için sırası boyunca giden kale ve kenara saldırı. Tanigawa Kōji cevapları bulana kadar ona üst üste 22 resmi galibiyet kazandırdı.Hineribisha ひねり飛車İbisha, aigakari’de · Bōzu minoIshida’ya dönen bir aigakari: yüzen kale gote’nin altınını 3c’ye çekmek için 3f’ye gider, sonra 7f’ye geçer, şah da başında piyon olmayan bir Mino’ya girer. Gote önce sağlam sur kurmayı öğrenene kadar sente için kazanma yöntemi sayıldı.Yokofudori 横歩取りİbisha · iki tarafta da sur yokKale piyonları değişildikten sonra sente’nin kalesi 3d’de yanındaki piyonu alır, gote de karşılığında bir tempo kazanır. Yedinci hamlede iki tarafın da kalesi açıkta durur; konumlar shogi’nin en keskinleridir ve tek bir hamlenin adını taşıyan bütün sistemler vardır. Profesyoneller bayılır; yeni başlayanlar denemeden önce birkaç oyun izlesin.Yokofudori △3三角 横歩取り△３三角İbisha, gote’nin açılışı · Nakazumai, iki tarafta daGote’nin yokofudori’ye olağan cevabı: fil 3c’ye gelip fil değişimini durdurur, kale 8d’ye döner, iki şah da Nakazumai’ye yerleşir. en.wikipedia onu en yaygın yokofudori varyantı sayar. Burada gote’nin tarafından çizildi.Chūza bisha 中座飛車İbisha, gote’nin açılışı · Nakahara gakoi, gote’nin tarafındaChūza Makoto’nun 1997 fikri: önce gümüş 2b’ye, sonra kale yalnızca 8e’ye kadar geri, oradan bütün sırasını korur; yanında Nakahara gakoi. Yokofudori sayfasının hattı bu kale hamlesiyle biter. Burada gote’nin tarafından çizildi.Aono-ryū 青野流İbisha, yokofudori’de · henüz yok (şah Nakazumai karesinde durur)Sente’nin 3c’deki file cevabı: kaleyi 3d’de bırak, şahı 5h’ye çıkar ve sağ atı 3g üzerinden çıkar. Aono Teruichi’ye 2018’de açıklanan Masuda Ödülü’nü kazandırdı; ja.wikipedia 2020’ye gelindiğinde profesyonellerin gote ile yokofudori oynamayı neredeyse bıraktığını söyler.Yūki-ryū 勇気流İbisha, yokofudori’de · sur yok (şah altını korumak için 6h’de durur)Şahın 6h’de, koruduğu altının yanında durduğu Aono fikri; böylece gote yan piyonu geri alsa bile sağ at hemen çıkar. Sasaki Yūki’nin hattı, 2018’de açıklanan Masuda Ödülü’nü Aono’nunkiyle birlikte kazandı.Yokofudori △3三桂 横歩取り△３三桂İbisha, gote’nin açılışı · sur yok (gote’nin şahı 6b’ye çıkar)Gote fil değişimini 3c’deki atla engeller ve filini sonraya saklar. Kitamura Masao’nun hattı, 1990’da Yashiki Nobuyuki’yle yaygınlaştı; sente şahı 5h’ye çıkarmayı ve kenara saldırıyı bulunca geriledi. Burada gote’nin tarafından çizildi.Yokofudori △4五角 横歩取り△４五角İbisha, gote’nin açılışı · sur yok (iki şah da evinde kalır)Gote filleri değişir, 2h’ye bir piyon atar ve fili 4e’ye koyarak 8h’den içeri girmeyi hedefler. Tanigawa Kōji onunla iki kez 36 hamlede kazandı, ama doğru savunma sente’yi üstün bırakır; buradaki hat o savunmayı oynar. Burada gote’nin tarafından çizildi.Ai-yokofudori 相横歩取りİbisha, gote’nin açılışı · sur yok (iki şah da evinde kalır)Gote bir piyon eksik oynamayı reddeder: filler değişilir, gote’nin kalesi de sente’nin yan piyonunu alır. Kaleler ve filler değişilip yeniden konur; elli hamle dolmadan bitebilen bir yarış. Doğru oyunla sente üstün sayılır. Burada gote’nin tarafından çizildi.Yokofudori △2三歩 横歩取り△２三歩İbisha, gote’nin açılışı · sur yok (iki şah da evinde kalır)Yokofudori’yi karşılamanın eski yolu: kaleye karşı 2c’ye konan bir piyon, sonra 2e’ye konan bir fil. Sente kalesini bir altına verir ve Mori Keiji’nin 1f’ye sürdüğü piyondan sonra filin güvenli bir karesi kalmaz. Burada gote’nin tarafından çizildi.İbisha anaguma 居飛車穴熊İbisha · İbisha anagumaFuribisha’ya karşı ibisha oyuncusunun cevabı: sol köşede oyundaki en sağlam suru kur, sonra korkmadan saldır. Şah mızrağın arkasındaki 9i’ye, gümüş 8h’de kapıyı mühürler, iki altın da yanına dizilir. On hamle çok zaman ve bütün plan, furibisha oyuncusunun bunu cezalandırmak yerine bekleyeceğine oynanmış bir bahis. Bir kez kurulduğunda her değişim daha güvendeki şahın işine yarar.Iijima-ryū hikikaku 飯島流引き角İbisha, furibisha’ya karşı · Hidari mino, alçak biçimiFil çaprazını hiç açmayan, furibisha’ya karşı bir ibisha cevabı: fil 7i’ye çekilir, 5g’den çıkar, şah da Fujii sisteminin nişan alamayacağı alçak bir hidari mino’ya girer. Çoğunlukla gote oynar; bu, Iijima Eiji’nin sente için kendi biçimidir.Chikatetsu-bisha 地下鉄飛車İbisha, furibisha’ya karşı · Bunchin gakoiFuribisha anaguma’sına karşı sente Bunchin gakoi kurar, en alt sırayı boşaltır, kenar mızrağını kaldırır ve kalesini 2i’den 9i’ye, mızrağın arkasına koşturup anaguma’nın kenarına saldırır. ja.wikipedia planın çok hamle tuttuğunu ve pek oynanmadığını yazar.Gyokutō kuraidori 玉頭位取りİbisha, furibisha’ya karşı · Gindachi yaguraSente Funa gakoi’yi kurar, şahın önündeki piyonu 7e’ye sürer, onu 7f’deki gümüşle tutar ve arkasında Gindachi yagura’ya girer. ja.wikipedia’ya göre İbisha anaguma öne geçene kadar, özellikle 1970’lerde, furibisha’ya karşı başlıca cevaplardan biriydi.Gosuji kuraidori ５筋位取りİbisha, furibisha’ya karşı · Funa gakoiOrta piyonunu evinde bırakan bir shikenbisha’ya karşı sente 5e’yi bir piyonla alır, onu 5f’deki gümüşle tutar ve arkasında kalın bir merkez kurar: altıncı ve beşinci dikeylerde iki gümüş, iki altın. Yavaş biçimi Shōwa döneminin sonunda furibisha’ya karşı standart cevaplardan biriydi.Sol gümüş-46 ４六銀左戦法İbisha, furibisha’ya karşı hızlı saldırı · Funa gakoiShikenbisha’ya karşı Funa gakoi’den yapılan hızlı saldırılardan biri: gote’nin gümüşü 4c’ye gelince sol gümüş 6h, 5g, 4f diye gider ve üçüncü dikeyin piyonu file vurur. Çapraz bōgin diye de anılır.Yamada jōseki 山田定跡İbisha, furibisha’ya karşı hızlı saldırı · Funa gakoiYamada Michiyoshi’nin 1957’den kalma jōseki’si, gümüşü hâlâ 3b’de duran bir gote için: önce üçüncü dikeyin piyonu, sonra sol gümüş 4f ve 3e’ye; filleri de gote’den önce sente değişir.Saginomiya jōseki 鷺宮定跡İbisha, furibisha’ya karşı hızlı saldırı · Funa gakoiAono Teruichi’nin jōseki’si, Yonenaga Kunio’yla ünlendi: 6i altını 6h’ye çıkar, kale saldırıdan önce 3h’ye geçer, fil değişiminden sonra da bir gümüşle konan bir piyon 3e ve 3d’ye yerleşir.Piyon-45 erken saldırısı ４五歩早仕掛けİbisha, furibisha’ya karşı hızlı saldırı · Funa gakoiGote’nin 4c’deki gümüşüne öbür cevap: gümüş yerine dördüncü dikeyin piyonu 4e’ye gider, at 3g’ye gelir ve sente, gote’nin Mino’su bir hamle eksikken filleri değişmeye zorlar.Sağ gümüş-46 hızlı saldırısı ４六銀右戦法İbisha, furibisha’ya karşı hızlı saldırı · Funa gakoiSağ gümüşle yapılan Funa gakoi hızlı saldırısı: sol gümüş 7i’de evinde kalırken sağ gümüş gote’nin 4c’deki gümüşüne karşı 4h, 5g, 4f diye tırmanır; Sol gümüş-46’dan iki hamle hızlıdır ve şahı daha iyi örter. Tsukada Yasuaki onu 1984’ten itibaren kendi silahı yaptı.Ponpon-kei ポンポン桂İbisha, furibisha’ya karşı hızlı saldırı · Funa gakoiSağ at iki kez sıçrar, önce 3g’ye, sonra gote’nin 4d’deki piyonunun başına: gote alırsa filler değişilir ve sente bir at eksikle ikinci dikeyden girer. Tomizawa tekmesi diye de bilinir. Yalnızca gümüşü 4c’de ve piyonu 6d’ye sürülmüş bir gote’ye karşı işler.Torisashi 鳥刺しİbisha, furibisha’ya karşı hızlı saldırı · Funa gakoi, fil 7i’deFuribisha’ya karşı sente fil çaprazını hiç açmaz: fil 7i’ye çekilir ve 4f’ye tırmanan sol gümüşü arkadan destekler, sırık uzatan bir kuş avcısı gibi. Bir kaynağa göre furibisha ile karşılaşan Ureshino-ryū oyuncuları buraya varır.Hidari mino hızlı saldırısı 左美濃急戦İbisha, furibisha’ya karşı hızlı saldırı · Tenshukaku minoSente solda gote’ninki kadar iyi bir Mino, Tenshukaku mino kurar, sonra oradan Funa gakoi’nin sağ gümüşle hızlı saldırısını oynar: gümüş 4f’ye, piyon 3e’ye, kale 3h’ye ve fil değişimi. ja.wikipedia aynı hamlelerin daha sağlam surdan sente lehine sonuç verdiğini yazar.Migi shikenbisha hızlı saldırısı 右四間飛車急戦İbisha, furibisha’ya karşı hızlı saldırı · Funa gakoiShikenbisha’ya karşı hızlı saldırı olarak oynanan migi shikenbisha: gümüş 5f, kale 4h, şah Funa gakoi’de; at 2e’ye sıçrar ki gümüş ve kale dördüncü dikeyden girsin. ja.wikipedia hattı 1804 tarihli bir kitaba dayandırır.Migi shikenbisha 右四間飛車İbisha · Hidari minoBir ibisha oyuncusunun balyozu ve adı yanıltıyor: buradaki dördüncü hat SAĞDAN sayılır, yani kale kendi yarısından hiç çıkmaz. Kale 4h’ye, gümüş 5f’ye, at 3g’ye, fil 7g’ye; 4f’deki piyon da kırmaya hazır. Yavaş kalan bir shikenbisha oyuncusunu da, 4e’yi korumamış bir Yagura oyuncusunu da yener; bunu okumuş olan herkese kaybeder. Dört taşın tek bir kareye yüklendiği bir saldırının nasıl hissettirdiğini öğrenmek için harika.Sodebisha 袖飛車İbisha, gote’nin açılışı · Funa gakoi, gote’nin tarafındaGote’nin sente’nin Ishida’sına cevabı: şahı 3b’de bir Funa gakoi, yanında gümüşle bir dikey öteye, 7b’ye geçen kale ve Ishida’nın taşları hazır olmadan yedinci dikeyde kırılış. Sodebisha’yı iki taraf da oynayabilir; bu hat gote’nindir, çünkü tek tam kaynağı öyledir. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Bōkin 棒金İbisha, gote’nin açılışı · adı konmuş bir sur yok (şahın yanında bir altın ve bir gümüş)Sente’nin Ishida’sına karşı gote altını 6a’dan 7b ve 8c’ye yollar, yedinci dikeydeki piyonları değişir ve yüzen kaleyi altınla bastırır, sonra kenara saldırır. Yana gidebildiği için bu işe altın uygundur. Buradaki tahta gote’nin tarafından çizildi.Süper hızlı gümüş 超速▲３七銀İbisha, gokigen nakabisha’ya karşı · Funa gakoi, gümüş 6h’deSente’nin gokigen nakabisha’ya ana cevaplarından biri: şah 6h’de kalır, sağ gümüş 4h, 3g, 4f diye 5e’deki piyona koşar, burada sol gümüş de 6f’de ona katılır. Hoshino Yoshitaka onu profesyonel adayıyken buldu ve 2011 Masuda Kōzō Ödülü’nü kazandı.Ureshino-ryū 嬉野流İbisha, çoğu zaman sürpriz açılış sayılır · sur yok (şah yalnızca bir kez, 6i’ye adım atar)Önce gümüş oynar, fil 7i’ye çekilir ve sol gümüş, şah neredeyse hiç sur kurmadan rakibin köşesine çaprazdan tırmanır. Bir amatörün eseri, bugün profesyoneller de oynuyor; 2021’de bilinen △4四角 cevabına karşı yeniden düzenlendi (新嬉野流).Murata sistemi 村田システムİbisha, fil çaprazı kapalı tutulur · henüz yok (kaynağın hatlarında şah 6i’ye geçer)Murata Akihiro’nun sistemi fil çaprazını kapalı tutar, böylece gote oyunu kakugawari’ye ya da yokofudori’ye çekemez: gümüşler 6h ve 4h’de, altın 7h’de, orta piyon 5f’de; gerisi gote bir plan gösterince seçilir. 2024’te açıklanan özel bir Masuda Ödülü kazandı.Kamaitachi かまいたち戦法İbisha, bir sürpriz açılış · sur yok (şah hiç kımıldamaz)Suzuki Eishun’un amatör tuzağı: sağ gümüş 5g’ye, kale piyonu hiç sürülmez, 8g de bilerek korumasız bırakılır. Gote kale piyonlarını değişirse 7g’ye konan bir fil kaleyi ve gümüşü vurur; ünlü 19 hamlelik hat sente’nin kazandığı bir konumla biter. Artık pek az kişi düşer.Shikenbisha’ya karşı Kamaitachi かまいたち戦法（対四間飛車）İbisha, bir sürpriz açılış · sur yok (şah 7h’de, altınlar 6h ve 6i’de; hiçbir kaynağın adlandırmadığı bir şekil)Shikenbisha’ya karşı Kamaitachi: piyon 5e’ye, sağ gümüş gote 6d’ye süremeden 6e’ye kadar, kale 5f’de yüzer, sol gümüş de arkasında 6f’de. Shogi Wars Ishida’yı onun doğal düşmanı sayar.No Guard ノーガード戦法İbisha, gote’nin sürpriz açılışı · sur yok (iki şah da kımıldamaz)Gote’nin bir yokofudori açılışındaki tuzağı: 3b’ye altın yok, kale piyonları hemen değişilir; sente de değişirse kaleye ve gümüşe karşı 3c’ye bir fil konur. En iyi oyunla malzeme aşağı yukarı eşit kalır; cevap 8g’ye bir piyon koymaktır. Burada gote’nin tarafından çizildi.İkkenbisha 一間飛車İbisha, bir sürpriz açılış · Genellikle AnagumaBir sürpriz açılış: kenar piyonu iki kez sürülür, kale arkasından 1h’ye, sonra 1f’ye çıkar; ardından çoğu zaman aynı köşede bir Anaguma gelir. Kale sonradan bir Ishida’ya geçebilir. Olağan sayımla dokuzuncu dikeydedir; birçok kaynak bu şakayı yapar.
Önce hangisi
Rakibin kendini ele vermesini beklemeyi seviyorsan Shikenbisha: bir sistemdir, her oyunda aynı hamleler, üstelik Mino suru da onunla birlikte gelir. Saldırmayı seviyorsan Bōgin: oyundaki en yalın saldırıdır ve tek kareye yüklenen üç taşın bir dizilişi nasıl kırdığını öğretir. Ötekilere bakmadan önce bu ikisinden birini elli oyun oyna. Botun arama seviyeleri kitabından Shikenbisha ve Yagura oynar, Mino seviyeleri de insanların oynadığını oynar; yani ikisini de tahtanın karşı tarafında göreceksin.
Bu akşam birini dene.
Botun arama seviyeleri shikenbisha’yı ve Yagura’yı bir kitaptan oynar, Mino seviyeleri de insanların oynadığı açılışları; oyundan sonraki inceleme de hattan ayrıldığın hamleyi gösterir.