Kurallar · 王手 ōte
Şah saldırı altındayken.
Rakip bir taş şahı bir sonraki hamlede alabilecekse şah çekilmiştir (王手, ōte). Şah çekilen oyuncu tehdidi hemen bir sonraki hamlesiyle kaldırmalıdır. Bunun üç yolu vardır ve shogi’de üçüncüsü, araya taş koymak, elindeki bir taşla da yapılabilir.
Üç cevap
Şah çeken taşı al, şahı kimsenin saldırmadığı bir kareye götür, ya da uzaktan şah çeken bir taşla şahın arasına bir taş koy. Uzaktan yalnızca kale, fil ve mızrak şah çekebilir (ejderha ve ejder atı bu menzili korur; terfi etmiş mızrak altın gibi gider); araya taş koyarak kesilebilen şahlar da yalnızca bunlardır.
Elden taşla kesmek (合駒 aigoma)
Şahla şah çeken taşın arasına konan taşa 合駒 (aigoma) denir. Satrançta bunu yalnızca tahtadaki bir taş yapabilir; shogi’de elindeki her taş o hatta konabilir, bu yüzden elinde taş olan bir oyuncuya uzaktan çekilen şah çoğu zaman zararsızdır. Araya konan taş da kurala uygun bir koyuş olmalıdır: aynı dikeyde ikinci piyon ya da bir daha çıkamayacağı karede taş olmaz.
At şahı kesilemez
At sıçrar, bu yüzden onunla şah arasında bir şey konabilecek kare yoktur. Hemen yandaki kareden şah çeken her taş için de aynısı geçerlidir. Bunlara karşı geriye iki cevap kalır: şah çekeni almak ya da şahı kaçırmak.
Çifte şah (両王手 ryō-ōte)
İki taş aynı anda şah çektiğinde birini almak ya da birini kesmek ötekini bırakır. Tek cevap şahı oynatmaktır. Çifte şahı bu kadar güçlü yapan budur; bir şahı açarken başka bir şah çeken hamle aranmaya değer.
Açarak şah (開き王手 aki-ōte)
Uzun menzilli taşınla rakip şah arasındaki kendi taşını çekersen, oynayan taş hiçbir şey yapmadan şah çekilmiş olur. Oynayan taş başka bir şeye saldırmakta serbesttir; o da şah çekerse bu çifte şahtır.
Şaha şahla cevap (逆王手 gyaku-ōte)
Şaha verilen cevap karşı tarafa da şah çekebilir; örneğin iki şahın arasına konan ve aynı hattan öbür şaha bakan bir taş. Oynandıktan sonra kendi şahın şahtan çıkmışsa kurala uygundur.
Kimsenin “şah” demesi gerekmez
Satranççılar bazen şahı söyler. Shogi’de böyle bir kural yoktur ve ciddi oyunlarda masada 王手 demek âdet değildir. Şahı fark etmek her oyuncunun kendi işidir; şahını şahta bırakmak ise kaybettiren kural dışı bir hamledir.
Cevap olmadığında
Üç cevaptan hiçbiri işlemiyorsa şah mat olmuştur (詰み, tsumi) ve oyun biter. Matların en sık aldığı şekiller mat şekilleri sayfasında.
Cevabı bul.
Alıştırma botu düşük seviyelerde sık sık şah çeker. Her seferinde, birini seçmeden önce üç cevabın hepsini ara.