Kyu, dan ve bir derecenin anlamı.

Amatör dereceler

Kyu (級) dereceleri, hamleleri daha yeni öğrenmiş birinin durduğu 15 kyu civarından başlar ve dan’ın bir basamak altındaki 1 kyu’ya iner. Sayı küçüldükçe oyuncu güçlenir: 5 kyu, 8 kyu’yu yener. Dan (段) dereceleri ise ciddi bir oyuncunun geleneksel işareti olan 1 dan’dan (初段, shodan) başlayıp en güçlü amatörlerin durduğu 6 dan’a kadar yukarı çıkar; 7 ve 8 dan onursaldır. Bir kulüp, üyelerinin çoğunu yenebildiğin gün sana shodan der; ülke çapındaki bir çevrimiçi nüfusta oraya belki sekiz oyuncudan biri ulaşır.

Derece	Kabaca
15 ile 10 kyu	Kuralları bilir, çatalda taş kaptırır, arada bir sur kurar.
9 ile 6 kyu	Her oyunda sur kurar, bir açılış bilir, tek hamlelik mat varsa görür.
5 ile 3 kyu	Tahtanın iki tarafındaki standart şekilleri bilir, üç hamlelik matı görür, bir plana göre oynar.
2 kyu ile 1 kyu	Birkaç hamle ileri hesaplar, iki üç açılışın joseki’sini bilir, kazanılmış oyun sonlarını sonuca götürür.
1 dan ile 3 dan	Güçlü bir kulüp oyuncusu. Taktiğe nadiren yenilir; daha iyi planlara yenilir.
4 dan ile 6 dan	Turnuva gücü. Bölge şampiyonları ve çevrimiçi nüfusun en iyileri.

Dereceler üç yoldan verilir. Japonya Shogi Birliği belge verir; geleneksel olarak bir hocanın tavsiyesiyle ya da derginin derece sorularıyla. Kulüpler ve dojolar dereceyi kendi üyeleriyle oynanan oyunların sonucuna göre dağıtır. Çevrimiçi tarafta ise her servis kendi rating’ini aynı kelimelere oturtur; bir uygulamada “2 dan”, başka bir uygulamada “1 kyu” olan kişi pekâlâ aynı kişi olabilir.

Profesyonel dereceler

Profesyoneller, kishi (棋士), ayrı bir merdivende durur. Bir oyuncu, çırak ligini (奨励会, shoreikai) geçtiğinde 4 dan’da profesyonel olur; bunu çoğunlukla daha yirmisine varmadan başarır. Oradan sonra terfi puanları ve unvan galibiyetleriyle 9 dan’a kadar çıkar. Yeni profesyonel olmuş bir 4 dan bile genelde en iyi amatörlerden güçlüdür, ama aradaki fark taş verdirecek kadar değildir: Asahi Kupası gibi turnuvalarda en iyi amatörler profesyonellerle eşit şartlarda oynar ve bazen kazanır. Kadın profesyonellerin örgütünün 3 kyu’dan yukarı uzanan kendi dereceleri vardır. İki ölçek yalnızca kelimeleri paylaşır, başka hiçbir şeyi değil.

Rating ve derece

Derece bir etikettir; rating ise her oyundan sonra oynayan bir sayı: daha güçlü birini yendiğinde yukarı, daha zayıf birine yenildiğinde aşağı. Çevrimiçi shogi rating üzerinden döner ve her servis derece dağıtmak için o sayının içinden kendi çizgilerini geçirir. En bilinen sistemlerin her biri bunu başka türlü yapar: biri başarıları ve galibiyetleri sayar, biri sabit dan eşikleri olan bir rating kullanır, biri yalnızca sayıyı gösterir. Yani servisler arasında dereceleri biraz temkinli karşılaştır, rating’leri ise hiç karşılaştırma.

Shogi Castle’da

• İki rating. Blitz ve Standart bir oyuncu için iki ayrı oyundur; bu yüzden her birinin kendi sayısı ve kendi derecesi vardır. Hızlı bir oyun, yavaş rating’ini oynatmaz.
• Her hız için beş yerleştirme oyunu, derece görünmeden önce. O zamana kadar profil kaç oyun kaldığını yazar.
• Kyu ve dan etiketleri kendi ölçeğimizde durur. Eşikler geçici: henüz gerçek oyunculara göre bir ayar yapılmadı ve merdiven dolduğunda yerlerinden oynayacaklar. Yeni bir hesap, kuralları bilen birinin yeri olan kyu derecelerinin ortasında başlar; etiketlerin sonunda bir kulübün sana diyeceği şeye denk düşmesi amaçlanıyor.
• Botlar daha az sayar. Bekleyen kimse yokken dereceli bir oyunda koltuğu bir bot doldurursa o oyun rating’ini yine oynatır, ama daha az, ve seni hiçbir zaman dan derecelerine taşıyamaz. Bota karşı alıştırma oyunları saklanır ama hiçbir şeyi oynatmaz.
• Bulmaca rating’i yine ayrıdır: gerçek oyunlardan çıkarılmış her bulmacada oynayan, 1000’den başlayan Elo tarzı bir sayı. Hesabınla birlikte gelir ve oyun rating’in hakkında, ikisinin birlikte hareket etme eğiliminde olması dışında bir şey söylemez.