Nakabisha.

Furibisha · sur: Kata mino · 中飛車 nakabisha

Fikir

Furibisha’ların en doğrudanı: kale orta dikeye gelir, önündeki piyon 5e’ye çıkar ve her şey iki tarafın da görmezden gelemeyeceği dikeye bakar. Saklı ya da ince bir yanı yok; öğrenmesi en kolay furibisha olmasının ve karşısında oynaması en zorlarından biri olmasının sebebi de bu.

Sur, Kata mino (片美濃), Mino’nun bir altını eksik biçimi: altınlardan biri evinde kalır, çünkü tam Mino’nun o altını istediği kare olan 5h’de kale duruyor. Bu, kuruluş sırasında bir yanlış değil, açılışın bedeli; karşılığında kale tahtanın en değerli dikeyinde oturur.

Nasıl kurulur

Yalnızca sente’nin hamleleri gösteriliyor. Bu bir oyun değil, kuruluş sırası: rakip kımıldamıyor, çünkü her hamleye bir cevap gelse şekli anlatmak yerine gizlerdi. Hamlelerin hepsi yine de motorda oynatıldı, yani konum kuralların izin verdiği bir konum.

Kurulduktan sonraki plan

• Kırma hamlesi 5d. Orta piyonu, kaleyle geri alabileceğin anda değiş; dikey açıldığında kalen zaten o dikeyde olur.
• 7g’deki fil ile beşinci dikeydeki kale aralarında tahtanın çoğunu görür. O çaprazı açık tut, kalenin dikeyini de kendi taşlarından temiz tut.
• Merkez oturduktan sonra suru baştan kurmaya kalkma, toparla. Kale oradayken altın 5h’ye gelemez; sana kalan, 4i’deki altın ve 1f kaçış karesi.
• Merkez tıkanırsa kaleyi yeniden çevir: ikinci dikeye ya da dördüncüye. Bir dikeyde işi kalmayan kale sıkışmış değildir.

Nelere dikkat etmeli

• Piyonunun üstüne oturmak için 5f’ye gelen bir gümüş. Yerleşmeden önce fille ya da 6g piyonuyla karşıla.
• 5h karesi. Kale orada durduğu için sur bir altın eksiktir; şahın yakınına konan bir taş, tam bir Mino’ya karşı olacağından daha pahalıya gelir.
• Anaguma. Bu açılışa verilen olağan cevaplardan biri; ona karşı kurmak yerine merkezden erken kırmak gerekir.

Neye karşı oynanır

İki aileye de; üstelik cevap olarak değil, ilk plan olarak en çok seçilen furibisha. İbisha’ya karşı kavga orta piyon üstünedir; başka bir furibisha’ya karşı iki orta dikeyde bir yarışa döner.

İki nakabisha daha

ja.wikipedia ikisini de Tsuno-gin nakabisha’nın altında anar. Hiçbirinin bitmiş şekline kaynaklı bir hamle sırası yoktur; bu yüzden konum olarak gösteriliyorlar.

Hide-chan-ryū nakabisha (英ちゃん流中飛車)

Lakabı Hide-chan olan Yamaguchi Hideo nakabisha’yı orta piyonu sürmeden oynadı. Onu o dönem ibisha oyuncularının kullandığı gyokutō kuraidori’ye karşı kurduğunu söyledi. Yukarıdaki hatla karşılaştırınca fil çaprazı 6f’deki piyonla kapalıdır, sol gümüş 6g’de durur ve beşinci dikeyin piyonu hiç kımıldamaz; sur aynı Kata mino’dur.

Shogi Wars amacı hızlı bir saldırıyı çabuk karşılamak diye tarif eder. ja.wikipedia’nın ilk tahtadan verdiği devamda gote yavaş kurar, sente de surun gümüşünü 4g’ye çıkarır, kaleyi 3h’ye çevirir ve piyonu 3e’ye sürerek üçüncü dikeyi açar: orta piyona harcanmayan hamle karşı saldırıya gider (ikinci tahta).

Gote bunun yerine altıncı dikeyde hızlı bir saldırı başlatırsa 6g’deki gümüş, orta piyonun kullanacağı 5f’ye gidebilir.

Kazaguruma (風車)

Itō Hatasu, kazaguruma’yı (rüzgâr gülü) İbisha anaguma’ya bir cevap olarak Tsuno-gin nakabisha’dan kurdu ve yalnızca sente için kendi kuruluşunu verir: 7f ve 6f, sol gümüş 6h ve 6g’ye, kale 5h’ye, şah 4h ve 3h’ye, sağ gümüş 4h’ye, piyonlar 5f, 4f ve 3f’ye, gümüş 4g’ye, fil 7g’ye, altınlar 7h ve 4h’ye, kale 5i’ye iner, at 3g’ye, piyonlar da 2f ve 1f’ye.

Sürülebilen her piyon sürülür ve altın önce 4h’ye geldiği için kale 5i’ye inebilir (ilk tahta). Oradan bir sıra değil, yollar verir: fil 6h’ye çekilip 5g’ye çıkar, sol at 7g’ye sıçrar, şah ayrılınca altın 3h’ye geçer, mızraklar bir kare çıkar, şah merkeze yürür ve kale en alt sırada kenardan kenara kayar; ad buradan gelir (ikinci tahta, Itō’nun kendi diyagramı).

Itō’ya göre sur yoktur: bütün diziliş surun kendisidir ve her taş çalışır. Düsturu savaşmamak ve saldırmamaktı; tekrarla beraberlik iyi bir sonuçtu. ja.wikipedia’nın aktardığına göre Moriuchi Toshiyuki, Itō’dan başkasının oynamasının zor olduğunu söyler.

Yapay zekâ programları onu iyi değerlendirene kadar pek az kişi oynadı; Itō bununla 2026’da açıklanan Masuda Kōzō Ödülü’nü aldı.